Haber: Korkut Kalaycı
Afrika’nın en büyük ekonomilerinden Nijerya, Türk tersanelerine ve teknoloji şirketlerine tarihi bir çağrıda bulundu. Binlerce kilometre öteden gelen teklif, sadece gemi satışını değil, üretimden teknoloji transferine kadar uzanan dev bir iş birliği modelini kapsıyor.
Nijerya yönetimi, Türk şirketlerini yalnızca tedarikçi olarak görmek istemiyor. Hedef, ülkede yerel üretim kapasitesini artıracak, bakım-onarım altyapısını güçlendirecek ve uzun yıllara yayılacak stratejik ortaklıklar kurmak.
Özellikle yaklaşık 3 bin kilometrelik seyre elverişli iç su yolu ağı için gemiler, feribot terminalleri ve kamu-özel sektör projelerinde Türk firmalarına önemli roller verilmesi planlanıyor. Bu modelin hayata geçmesi halinde Nijerya’nın gemi ithalatına bağımlılığının ciddi ölçüde azalabileceği belirtiliyor.
Türk tersaneleri için milyarlarca dolarlık fırsat
Son yıllarda gemi ihracatında büyük sıçrama yapan Türkiye, 2018’de 900 milyon dolar seviyesinde olan ihracatını 2025’te 3 milyar dolara taşıdı. Dünya sıralamasında da 28’incilikten 10’unculuğa yükselen Türk gemi sanayisi, şimdi gözünü Afrika pazarına çevirmiş durumda.
Dikkat çeken bir diğer gelişme ise Nijerya’nın gemi ithalatındaki sert düşüş oldu. Ülkenin gemi ithalatı birkaç yıl içinde 3,4 milyar dolardan yaklaşık 500 milyon dolara geriledi. Bu durum, dış alım yerine yerli üretim ve ortak yatırım arayışlarını hızlandırdı.
Nijerya sadece pazar değil, Afrika’ya açılan kapı
Nijerya Deniz ve Mavi Ekonomi Bakanlığı, Türk şirketlerine “Nijerya’yı yalnızca bir müşteri değil, tüm Afrika’ya açılan üretim üssü olarak görün” çağrısı yaptı.
853 kilometrelik sahil şeridi ve 10 bin kilometreyi aşan iç su yolu ağıyla ülke, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı sayesinde Batı Afrika pazarlarına erişim için stratejik bir merkez olarak öne çıkıyor.
Uzmanlara göre Nijerya’da kurulacak üretim ve bakım tesisleri, sadece ülkenin değil çevre ülkelerin de ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasiteye ulaşabilir.
İhracat dönemi bitiyor, ortak üretim dönemi başlıyor
Gündemdeki model; feribotlar, özel amaçlı gemiler, offshore destek gemileri, bakım-onarım merkezleri ve filo yenileme projelerini kapsıyor. Türk şirketlerinin Nijeryalı ortaklarla birlikte üretim yapması, işletme ve bakım süreçlerine dahil olması bekleniyor.
Kabotaj yasasının sağladığı avantajlar da Türk yatırımcıların ilgisini artırıyor. Yerel ortaklıklarla kurulacak yapılar sayesinde şirketler hem Nijerya’da hem de Batı Afrika genelinde daha güçlü bir konum elde edebilecek.
2027 yol haritası geliyor
İki ülke arasında yürütülen görüşmeler kapsamında temmuz ve ağustos aylarında kritik toplantılar gerçekleştirilecek. Sürecin sonunda açıklanması beklenen “2027 Denizcilik İş Birliği Yol Haritası”, Türkiye ile Nijerya arasında denizcilik sektöründe yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Sektör temsilcileri, bu iş birliğinin gerçekleşmesi halinde Türk tersanelerinin Afrika’daki etkisinin önemli ölçüde artacağını ve milyarlarca dolarlık yeni fırsatların doğabileceğini değerlendiriyor.
