Kafkas Ajans
Orta Doğu’da yeniden tırmanan Hürmüz Boğazı gerilimi, küresel ticaretin maliyet hanesine yeni bir kalem ekledi. Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketlerinden CMA CGM, artan güvenlik riskleri ve yükselen bunker yakıt fiyatları nedeniyle 1 Ağustos’tan itibaren konteyner başına 65 ila 165 dolar arasında değişen “acil yakıt ek ücreti” uygulayacağını duyurdu.
Şirketin 21 Temmuz tarihli müşteri bilgilendirmesine göre yeni ücret, güzergâh, konteyner tipi ve yerel tarife koşullarına bağlı olarak değişecek. Uygulamanın ne kadar süreceği ise belirsiz. CMA CGM, ikinci bir duyuruya kadar ek ücretin yürürlükte kalacağını açıkladı.
Hürmüz’deki risk küresel navluna yayıldı
Dünya petrol ticaretinin can damarı olarak görülen Hürmüz Boğazı’nda yaşanan güvenlik sorunları sadece bölgeyi değil, küresel deniz taşımacılığını da etkiliyor. Gemilerin bekleme sürelerinin uzaması, alternatif rotalara yönelmesi ve hız optimizasyonu nedeniyle yakıt tüketiminin artması, taşıma şirketlerinin maliyetlerini yukarı çekiyor.
Buna sigorta şirketlerinin savaş riski primlerindeki artış da eklenince navlun maliyetlerinde yeni bir yükseliş dalgası oluşuyor.
Bir sevkiyatta 16 bin 500 dolarlık ek fatura
İlk bakışta konteyner başına 165 dolarlık ücret sınırlı görünse de yüksek hacimli taşımalar için tablo farklı. Üst tarifeden hesaplandığında 100 konteynerlik bir sevkiyatın ek maliyeti 16 bin 500 dolara ulaşabiliyor.
Sektör temsilcileri, özellikle marjların düşük olduğu ihracat pazarlarında bu artışın firmaların rekabet gücünü zorlayabileceğine dikkat çekiyor. İthalatçılar açısından ise maliyet baskısının ürün fiyatlarına yansıması kaçınılmaz hale gelebilir.
En fazla hangi sektörler etkilenecek?
Uzmanlara göre ek maliyetin etkisi ürünün konteyner içindeki değerine göre değişecek. Mobilya, tekstil, kimya, gıda ve çeşitli ara mallarda navlun artışları nihai satış fiyatlarına daha hızlı yansıyabilir.
Buna karşılık yüksek katma değerli teknoloji ürünlerinde konteyner başına düşen maliyet payı daha düşük kalacağından tüketici fiyatlarına etkisi sınırlı olabilir.
Sektörün gözü rakiplerde
Piyasaların şimdi en çok merak ettiği konu ise diğer dev hat operatörlerinin nasıl hareket edeceği. Maersk, MSC ve Hapag-Lloyd’un benzer ek ücretler açıklaması halinde Hürmüz kaynaklı maliyet artışları sektör genelinde yeni bir fiyatlama standardına dönüşebilir.
Önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu, petrol fiyatlarının seyri ve gemi trafiğindeki gelişmeler, bu ek maliyetlerin geçici mi yoksa kalıcı mı olacağını belirleyecek.
