BHB Editör
Osmanlı Devleti’nin denizcilik tarihine damga vuran savaş gemilerinden Mahmudiye Kalyonu, 1829 yılında İstanbul Tersanesi’nde denize indirildiğinde dünyanın en büyük savaş gemisi olarak tarihe geçti. 128 toplu birinci sınıf bir kalyon olarak inşa edilen dev savaş gemisi, dönemin denizcilik teknolojisinin en dikkat çekici örneklerinden biri kabul ediliyor.
II. Mahmud döneminde inşa edilen Mahmudiye, Mühendis Mehmet Efendi’nin teknik tasarımı ve Tersane Mimarı Mehmet Kalfa’nın yönetiminde yaklaşık iki yıllık çalışmanın ardından tamamlandı. Tamamen Osmanlı tersanelerinde yerli mühendislik ve iş gücüyle inşa edilen gemi, dönemin denizcilik alanındaki en iddialı projelerinden biri olarak öne çıktı.
Yaklaşık 76 metre uzunluğa ve 21 metre genişliğe sahip olan Mahmudiye, üç top güvertesi, yaklaşık 1.280 kişilik mürettebatı ve 128 topuyla yalnızca Osmanlı Donanması’nın değil, uzun yıllar boyunca dünyanın en büyük savaş gemisi unvanını taşıdı. Bazı tarihî kaynaklarda top sayısı 120 olarak belirtilse de, gemi yaygın biçimde “128 toplu kalyon” olarak anılmaktadır.
Mahmudiye Kalyonu, özellikle Kırım Savaşı sırasında aktif görev üstlenerek Sivastopol harekâtına katıldı. Patrona Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı filosunda görev yapan gemi, dönemin en güçlü yelkenli savaş gemileri arasında gösterildi.
Deniz tarihçilerine göre Mahmudiye’nin inşası, 1827 Navarin Baskını’nda ağır kayıplar veren Osmanlı Donanması’nın yeniden ayağa kaldırılmasının sembollerinden biri oldu. Ahşap gövdeli dev kalyon, buharlı ve zırhlı savaş gemilerinin yaygınlaşmasıyla zaman içinde önemini yitirse de, Osmanlı deniz mühendisliğinin ulaştığı seviyeyi gösteren en önemli eserlerden biri olarak kabul edilmeye devam ediyor.
