BHB Editör
Deniz yükseliyor, kıyılar her yıl biraz daha yok oluyor… Pek çok ülke çözümü dev beton duvarlarda ararken Hollanda tam tersini yaptı. Denize tam 21,5 milyon metreküp kum bıraktı ve gerisini doğaya emanet etti.
İlk bakışta çılgınca görünen bu yöntem, bugün dünyanın en dikkat çeken kıyı koruma projelerinden biri olarak gösteriliyor.
Beton yerine doğanın gücü
2011 yılında Hollanda’nın Kijkduin kıyılarında başlatılan “Kum Motoru (Sand Motor)” projesinde, deniz tabanından çıkarılan milyonlarca metreküp kumla okyanusun içine doğru yaklaşık 1 kilometre uzanan, 2 kilometrelik kıyı şeridini kaplayan dev bir yarımada oluşturuldu. Ancak mühendislerin amacı bu yapının olduğu gibi kalması değildi.
Tam tersine…
Dalgaların, rüzgarın ve akıntıların bu kumu yıllar içinde yavaş yavaş çevredeki sahillere taşıması planlandı. Yani doğa, kıyıyı kendi kendine yeniden inşa edecekti.
Sonuç beklenenden daha etkileyici oldu
Yıllar içinde yarımadanın şekli değişti ancak plan tam anlamıyla işledi.
Kumlar çevredeki plajlara yayıldı.
Sahil şeridi belirgin şekilde genişledi.
Bazı bölgelerde 3 metre yüksekliğe ulaşan yeni kumullar oluştu.
Bu doğal kum tepeleri, fırtına dalgalarına karşı yerleşim alanlarını koruyan canlı bir set haline geldi.
Deltares Enstitüsü tarafından yıllardır takip edilen proje, doğayla mücadele etmek yerine onunla birlikte hareket etmenin mümkün olduğunu ortaya koydu.
Doğa da kazandı
Projeyle birlikte yalnızca kıyılar güçlenmedi.
Deniz tabanında yaşayan canlı türlerinde artış gözlenirken, kıyı kuşları için de yeni yaşam alanları oluştu.
Ancak uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Plajın popüler hale gelmesiyle artan insan hareketliliği, bazı kuş türlerinin yuvalama alanlarını olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle doğal yaşamın sürekli izlenmesi gerekiyor.
Her ülkede uygulanabilir mi?
Kum Motoru modeli özellikle kıyı erozyonuyla mücadele eden Brezilya başta olmak üzere birçok ülkenin ilgisini çekiyor.
Ancak uzmanlara göre bu yöntem “her sahile uygulanabilecek sihirli bir reçete” değil.
Başarılı olabilmesi için;
Kullanılacak kumun, bölgedeki doğal kumla aynı özellikleri taşıması,
Dalga, akıntı ve rüzgar dinamiklerinin ayrıntılı biçimde analiz edilmesi,
Oluşabilecek güçlü akıntılar nedeniyle yüzücü güvenliğinin sürekli izlenmesi gerekiyor.
Denizle savaşmak yerine onunla yaşamak
Hollanda’nın 21,5 milyon metreküplük kum hamlesi, kıyıları korumanın her zaman beton dökmekten geçmediğini gösteriyor.
Bazen en güçlü mühendislik çözümü, doğaya karşı koymak değil; onun nasıl çalıştığını anlayıp bu gücü doğru yönlendirmek olabiliyor.
“Kum Motoru”, iklim değişikliği ve deniz seviyesinin yükseldiği bir çağda, geleceğin kıyı koruma anlayışına ilham veren en dikkat çekici projelerden biri olarak gösteriliyor.
