BHB Editör
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan “Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelik”, 22 Haziran 2026 tarihli ve 33288 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, 8 Mart 2004 tarihli ve 25396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Gemi Söküm Yönetmeliği” yürürlükten kaldırıldı.
Yönetmelik; Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından yayımlanan ve Türkiye’nin de taraf olduğu “2009 Gemilerin Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Geri Dönüşümü Hakkında Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi” kapsamında hazırlandı. Sözleşme, 26 Haziran 2025’te yürürlüğe girmişti.
Düzenleme ile gemi geri dönüşüm tesislerinin yetkilendirilmesi, çalışma esasları ve tesislerde gerçekleştirilen geri dönüşüm faaliyetlerindeki ihlallere uygulanacak yaptırımlar yeniden belirlendi.
Buna göre, tesis yetkililerinin gemi geri dönüşüm işleminden önce her gemiye özel “Geri Dönüşüm Planı” hazırlaması ve bu planı onaylatması zorunlu olacak. Ayrıca tesislerin; emniyet, güvenlik, çevrenin korunması, acil durum yönetimi, eğitim ve atık yönetimine ilişkin başlıkları kapsayan “Gemi Geri Dönüşüm Tesisi Planı” hazırlaması gerekecek.
Tesis yetkilileri, tesis organizasyonu ve yerleşim planlarını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğünün belirleyeceği usul ve esaslara göre hazırlayacak. Planlar, tesis faaliyetleri ve fiili koşullardaki değişikliklere göre güncellenecek.
Yetki belgesi alan tesislerde, insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerin önlenmesi ile tehlikeli maddelerin güvenli ve çevreye duyarlı biçimde yönetilmesi için uluslararası sözleşmeler ve rehberler doğrultusunda prosedürler oluşturulacak.
Gemi geri dönüşüm yetki belgesine sahip tesislerin, faaliyetlerini sürdürebilmesi için Hong Kong Sözleşmesi, ilgili Avrupa Birliği rehberleri ve yönetmelikte yer alan kriterleri karşılayıp karşılamadığı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belgenin geçerlilik süresi boyunca gerekli görülen zamanlarda denetlenecek.
Yönetmelikte, istisnai durumlarda uygun görüş alınması şartıyla yerinde geri dönüşüm faaliyetlerine izin verilebileceği de düzenlendi. Bu faaliyetlerde uygulanacak çevresel tedbirlere ilişkin usul ve esasların ise bir yıl içinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanması öngörüldü.
Öte yandan, gemi geri dönüşüm planlarının teknik yönden incelenmesi ve mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla kıyı tesisi uzmanları görevlendirilecek. Kıyı tesisi uzmanlarına ilişkin hükümler 31 Aralık 2028’de, yönetmeliğin diğer hükümleri ise yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
GEMİ GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİ YÖNETMELİK TAM METNİ İÇİN PDF DOSYASINA TIKLAYIN
499_1581_gemi_geri_d_n_m_tesislerinin_yetkilendirilmesi_hakk_nda_y_netmelik.pdf
